Liwanag ng Isip, Tinig ng Bayan: José Rizal
Hindi espada ang unang humuhubog sa isang bayan, kundi ang isip na nagigising at ang salitang naglalakbay sa puso ng mamamayan. Si José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda, ang mukha ng Pilipinas sa mata ng kasaysayan, ay hindi lamang bayani ng rebulto at aklat, siya ay konsensiya ng isang inaping lahi. Ipinanganak noong Hunyo 19, 1861 sa Calamba, Laguna, si José Rizal ay manggagamot, manunulat, iskolar, at higit sa lahat, isang mapanuring Pilipinong gumamit ng talino upang ilantad ang sugat ng kolonyal na lipunan. Sa panahong balot ng takot at katahimikan ang kapuluan, siya ang tinig na nangahas magsalita.
Ang pinakadakilang ambag ni José Rizal sa lipunang Pilipino ay ang pagmulat ng kamalayang pambansa, isang ambag na hindi nasusukat ng bala, kundi ng ideya. Sa pamamagitan ng Noli Me Tangere at El Filibusterismo, isinalaysay niya ang sakit ng bayan: Ang pang-aapi ng kolonyal na kapangyarihan, ang katiwalian ng simbahan at pamahalaan, at ang pagkakabaon ng Pilipino sa sariling pagkabulag. Hindi niya tinawag ang mga Pilipino sa dahas, kundi sa pag-iisip; hindi sa paghihiganti, kundi sa reporma. Sa kanyang buhay bilang ilustrado sa Europa at bilang anak ng Inang Bayan, pinili ni José Rizal ang panulat bilang sandata, isang sandatang gumising sa damdaming makabayan at naglatag ng binhi ng rebolusyon.
Ang kamatayan ni José Rizal noong Disyembre 30, 1896 ay hindi naging wakas, kundi simula ng mas malawak na paggising. Sa kanyang pagkamatay, tumindig ang isang bayan; sa kanyang katahimikan, sumigaw ang kasaysayan. Ang kanyang pinakadakilang pamana ay ang paalala na ang tunay na kalayaan ay nagsisimula sa isip na malaya at pusong nagmamahal sa bayan.
Hanggang ngayon, ang mukha ni José Rizal ay salamin, kung saan makikita natin kung sino tayo... at tanong, kung ano pa ang maaari nating maging bilang mga Pilipino.
Nice blog JOse Rizal is the GOAT!
ReplyDelete